Aan de Slag     
              
Engels op de basisschool: let’s make a new start!

Engels: YES! Leerlingen uit groep 7 en 8 (maar ook al jongere leerlingen) vinden het fantastisch om Engels te leren. Voor ons als leerkrachten een perfect uitgangspunt.
Het vak Engels begint nationaal maar ook internationaal een steeds belangrijker plek in te nemen in het basisonderwijs. Tijd voor een nieuwe impuls dus!

Engels: YES!
  • Basisschoolleerlingen zijn zeer gemotiveerd om Engels te leren. Engels is de wereld van internet, muziek, communicatie. Engels is de taal van de onbegrendse mogelijkheden!
  • Het vermogen om een tweede of derde taal naast je moedertaal te leren, het zogenaamde ‘window of opportunity’, is het grootst tot de leeftijd van 12 jaar.
  • Voor elke studie of baan heb je tegenwoordig Engels nodig.
  • Wanneer je jong een vreemde taal leert, krijg je ook meer inzicht in taal(structuur) in het algemeen. Hierdoor blijft het je leven lang makkelijker om nieuwe talen te leren.
  • Daarnaast krijg je met het leren van vreemde talen meer respect voor andere talen en culturen en krijg je meer zelfvertrouwen om de wereld tegemoet te treden. De drempel om met anderstaligen in contact te komen, wordt hiermee sterk verlaagd.

Zelf een colaatje bestellen

Het is raadzaam de communicatieve vaardigheden en het functionele taalgebruik centraal te stellen.. Het accent ligt dus op het leren communiceren in een betekenisvolle context. Het is tenslotte heel fijn als je in de vakantie met je vrienden zelf een praatje kunt maken en zelf een colaatje kunt bestellen.

In de lessen Engels kunnen alle leerlingen succeservaringen opdoen, worden het enthousiasme en de motivatie van leerlingen voortdurend gestimuleerd, zijn de lessen gestructureerd en van hoge kwaliteit en is er een duidelijke, doorgaande leerlijn met concrete doelen uitgezet m.b.t. de vier basisvaardigheden luisteren, spreken, lezen en schrijven.
Daarbij is het erg belangrijk dat alle leerlingen in een vroeg stadium zelfvertrouwen krijgen ten aanzien van het spreken van vreemde talen doordat de leerkracht een veilig pedagogisch klimaat weet te scheppen waarin leerlingen leren dat het belangrijker is te communiceren dan een taal foutloos te spreken.

Creativiteit bij het vak Engels

De creatieve ideeën die u als leerkracht heeft, kunt u uitstekend gebruiken om het vak Engels voor uw leerlingen aantrekkelijker te maken. Het is goed om een methode Engels als basis voor uw lessen te gebruiken, maar daarnaast kunt u bijvoorbeeld Engelse kwartetspelletjes met uw leerlingen maken, leerlingen kunnen voor elkaar kruiswoordraadsels en woordzoekers maken, sprookjes of toneelstukjes in het Engels opvoeren voor lagere groepen, een briefwisselingsproject opstarten met leerlingen uit een ander land die ook Engels als tweede taal leren, Engelse liedjes zingen, een High Tea organiseren, enz.
Kortom, er zijn tal van mogelijkheden om het vak Engels een nieuwe impuls te geven!

Praktische suggesties om het vak Engels aantrekkelijker te maken

zorg ervoor dat u als leerkracht geïnspireerd blijft om uw creativiteit te gebruiken.
Bewaar alle goede lesideëen in een map, schaf een basismaterialenset Engels aan en wissel lesideëen uit met uw collega’s en evt/ met andere scholen.
maak samen met de leerlingen een aantal Engelse spelletjes, zoals een Engels kwartet of een boodschappenspel, en bewaar die in de kast zodat ze vaak kunnen worden gespeeld;
u kunt uw Engelse lessen praktisch maken door kinderen veel zelf aan het werk te zetten, door bijv. Engelse toneelstukjes te laten uitvoeren, gesprekjes of spelletjes in tweetallen te laten doen, een Engelse markt te maken waar een deel van de kinderen spullen koopt en een deel verkoopt, Engelse liedjes te zingen en de tekst met elkaar te vertalen, of Engelse educatieve TV-programma’s met elkaar te kijken (Muzzy bijvoorbeeld is erg leuk en leerzaam, maar ook BBC kinderprogramma’s zoals Come Outside en NOT School TV Engels);
u kunt af en toe een Engelse native speaker in uw klas uitnodigen die korte gesprekjes met de kinderen houdt zodat ze ‘in real life’ kunnen oefenen. Kinderen vinden dit over het algemeen erg interessant en spannend;
schaf Engelse leesboekjes (Easy Readers, Wings, Penguin serie) en tijdschriften (Hello You, Click, etc.) aan en maak in de bovenbouw een Engels leesplankje in de klas of in de bibliotheek.
Laat leerlingen uit de bovenbouw voorlezen bij de kleuters, twee vliegen in een klap.
organiseer een penpalproject of internationaliseringsproject voor leerlingen van groep 7 en 8 om de leerlingen te stimuleren hun taalvaardigheid praktisch te oefenen.
laat leerlingen uit groep 7 of 8 een sprookje in het Engels opvoeren voor de kleuters. Zorg ervoor dat elke leerling een rol heeft. De ‘Green Series’ zijn erg geschikt als basis.
geef leerlingen een taalportfolio Engels waarin ze hun materialen en eigen producten kunnen bewaren en hun taalvorderingen kunnen bijhouden.
organiseer aan het einde van het schooljaar een afsluitende activiteit Engels voor alle groepen waarin elke groep iets voor de andere leerlingen en de ouders opvoert, zoals een liedje, sketch, sprookje, presentatie van penpalprouct, etc.
koop een paar woordenboeken E-N en N-E voor in de klas. Het is handig om woorden op te kunnen zoeken en leerlingen leren alvast hoe je dat doet;
word lid van het Anglia-netwerk dat leerkrachten nascholingscursussen biedt en een netwerk biedt voor leerkrachten om ervaringen en lesideëen uit te wisselen en daarnaast ook leuke activiteiten voor leerlingen organiseert, zoals summer camps.

VVTO-onderwijs

In Nederland maar ook in de andere Europese landen zijn er steeds meer scholen die al jonger met Engels starten, soms al vanaf groep 1. Deze scholen worden VVTO-scholen genoemd, wat staat voor vroeg vreemdetalenonderwijs. Wanneer u overweegt ook eerder met Engels te starten bij u op school, kunt u hiervoor subsidie en evt. cursussen in het buitenland aanvragen bij het Europees Platform.

Wanneer u VVTO bij u op school wilt invoeren, is het belangrijk dat u binnen uw school duidelijke doelen stelt met betrekking tot het vak Engels. Uitgangspunt daarbij zou kunnen zijn dat u mondelinge communicatie vooral in groep 1 t/m 4 centraal stelt en schriftelijke communicatie vooral in groep 5 t/m 8 waarbij u alle vier vaardigheden (luisteren, spreken, lezen en schrijven) aanleert en altijd een natuurlijke overgang creëert van passief naar actief taalgebruik.

De leerlijn van groep 1 t/m 8 zou als volgt kunnen zijn:

In groep 1 en 2 staan spelenderwijs leren, mondelinge communicatie en taalbegrip staan centraal. U kunt Engelse prentenboeken voorlezen, Engelse fimpjes kijken, spelletjes spelen en liedjes zingen en woorden aanleren met Flashcards.

In groep 3 en 4 staan woordenschatuitbreiding, het leren begrijpen en spreken van korte zinnen (zinsbegrip) en korte verhalen (tekstbegrip), en uitbreiding van de spreekvaardigheid centraal.
Er wordt in deze fase voortgebouwd op de basis die in de kleuterbouw is gelegd, maar er komt nu meer accent op de actieve mondelinge taalvaardigheid van de leerlingen, dus langzamerhand is er de overgang (net als in de moedertaal) van luisteren naar spreken.

In groep 5 en 6 is er de overgang van mondelinge naar schriftelijke taalvaardigheden.
Ook het lezen en schrijven komen nu langzamerhand en op eenvoudige, gestructureerde wijze, aan bod. Het is van essentieel belang niet eerder dan in groep 5 te starten met schriftelijk taalgebruik om zo het woordbeeld van leerlingen in hun eigen taal niet te verstoren.
Er zijn steeds meer goede methoden en materialen op de markt om in groep 5/6 Engels te geven,
zoals bijv. Just Do It! levels 1, 2 en 3.

In groep 7 en 8 worden de schriftelijke taalvaardigheden (lezen en schrijven) verder uitgebreid en wordt het accent verlegd naar actief schriftelijk taalgebruik. Uiteraard wordt mondelinge communicatie ook nog steeds uitgebreid geoefend. Alle vier taalvaardigheden worden nu intensief geoefend en ook wordt er Engelse grammatica aangeleerd waarbij het praktische aspect centraal staat. Het accent ligt dus op het functionele, dagelijkse taalgebruik.

Inmiddels zijn er een paar honderd basisscholen die heel enthousiast met VVTO zijn gestart. Meer informatie, advies of ondersteuning voor het invoeren van VVTO bij u op school, kunt u verkrijgen bij het Europees Platform.

Aan de slag!

Tot slot: Why wait? Ga aan de slag met het vak Engels bij u op school! Het is hard nodig dat we in Nederland kinderen van jongs af aan Engels leren. Meertaligheid maakt internationale samenwerking mogelijk en leidt tot een betere communicatie wereldwijd! Let’s start now!

Ageeth Verbruggen